Z
punktu widzenia przyszłego hodowcy i użytkownika ta usługa
lekarsko-weterynaryjna winna stać się nieodzownym elementem poprzedzającym
transakcję. Można przyjąć, że podzielimy ją na
badanie podstawowe i rozszerzone. To pierwsze polega na wykonaniu pełnego
badania klinicznego wszystkich układów włącznie z próbą wysiłkową oraz
zginaniem stawów kończyn. Wariant rozszerzony (ustalany zazwyczaj
indywidualnie) stosuje się w przypadku wskazań lekarza badającego i/lub na
życzenie zlecającego, czyli przyszłego nabywcy, który ponosi wszystkie koszty
związane z usługą oraz dojazdem. W tym wypadku wykonujemy np. rtg
stawów, usg ścięgien czy też badanie
endoskopowe (wykluczenie rorera), analizę krwi, moczu, badanie aktywności
enzymów w surowicy, elektrokardiografię, oftalmoskopię (bad. oczu wziernikiem)
Pamiętajmy jednak, że właściciel powinien wyrazić zgodę na wymienione badania.
Ogólne zasady profilaktyki
W Polsce konia zaszczepić
możemy przeciwko grypie koni, tężcowi, wirusowemu ronieniu klaczy, wściekliźnie
a także przeciwko grzybicy skórnej.Szczepienia konia możemy rozpocząć w momencie
odstawienia źrebięcia od matki, czyli około 6 miesiąca życia. Jeśli mamy do czynienia
z dorosłym zwierzęciem nieszczepionym wcześniej bądź z koniem o nieznanej
historii szczepień, wówczas postępujemy tak samo jak przy szczepieniu pierwszym
w życiu. Szczepienie przeciwko grypie jest wymagane z urzędu w przypadku koni
biorących udział w zawodach. Pierwsze szczepienie
jest to tak zwane szczepienie bazowe.
Kolejne wykonujemy pomiędzy 21 a 92 dniem
od momentu wykonania szczepienia bazowego. Zabieg ten powtarzamy kolejno co 6
miesięcy. Ważne jest, aby szczepienie nie było przeprowadzone na mniej niż 7
dni przed zawodami - w przypadku, gdy ich termin nie pozwala na wykonanie
zabiegu dopuszcza się 21-dniowy margines pomiędzy datami kolejnych zaplanowanych
szczepień. Niezwykle ważne jest szczepienie naprzeciwko tężcowi. Szczepienie
bazowe oraz powtórne jest wykonywane w ten sam sposób co szczepienie na grypę a
kolejne powtarzane są raz na rok. Na rynku w naszym kraju są dostępne również szczepionki przeciwko wirusowemu ronieniu klaczy. Stosuje
się je między innymi u źrebnych klaczy w
5, 7 i 9 miesiącu ciąży. Wirus EHV zawarty w szczepionce może atakować układ
oddechowy konia więc jest ona również polecana w tym zakresie. W tym wypadku również
wykonuje się szczepienie bazowe, kolejne powtarza się między 1 a 3 miesiącem a następne co pół roku. Istnieje również możliwość
zaszczepienia konia przeciwko grzybicy skórnej. Szczepionkę najczęściej stosujemy
w tych stajniach, w których choroba występuje stacjonarnie. Można ją aplikować
zarówno zapobiegawczo jak i leczniczo. Na terenach, na których wstępuje
wścieklizna zaleca się szczepienie koni. Jest to jednorazowy zabieg powtarzany
co 12 miesięcy. Proponujemy, aby szczepienie było przeprowadzane u zwierząt
wolnych od inwazji pasożytów wewnętrznych albo żeby było poprzedzone
odrobaczaniem. Częstotliwość zabiegu oraz rodzaj preparatu przeciwpasożytniczego
powinny być dobierane indywidualnie w zależności do stopnia zarobaczenia
zwierzęcia, jego wieku oraz sposobu użytkowania. Ideałem byłoby gdyby każdorazowe
odrobaczanie było poprzedzone badaniem kału w celu oceny stopnia inwazji oraz
rodzaju pasożytów.
Co
jazda w hali może mieć wspólnego z chorobami
Schorzenia układu oddechowego nasilają się często w okresie
jesienno-zimowym to znaczy w czasie wahań temperatury, przy czym jest to
jednocześnie czas intensywnych treningów na hali ujeźdżeniowej. Wynikające z
tego przyczyny chorób układu oddechowego wyglądają następująco:
-
zapylenie pomieszczenia (sucha, nie natryskiwana wodą nawierzchnia), -
przeciągi, -
przeprowadzanie spoconego zwierzęcia bez derki do stajni (zwłaszcza ogolonego). Pamiętajmy!
Poza eliminacją wymienionych czynników nie zapominajmy o innych przyczynach
problemów, które mogą samodzielnie lub w określonych sytuacjach (jak np.
wymienione powyżej) sprzyjać stanom zapalnym dróg oddechowych. Są to zwykle:
-
brak lub nieprawidłowa profilaktyka chorób zakaźnych (grypa, zakażenia wirusami
herpes), -
nie przestrzeganie terminów odrobaczania, -
niepełnowartościowe żywienie, -
brak kwarantanny w przypadku nowych zwierząt w stajni, -
czynniki stresogenne, -
choroby alergiczne (RAO czyli COPD).
Choroba
wymieniona na końcu wymaga szczególnej uwagi gdyż jej przypadki są coraz
częstsze a okres jesienno-zimowy po prostu sprzyja jej ujawnieniu się. Nie może
być ona bagatelizowana, gdyż w najlepszym przypadku przyczynia się ona do
obniżenia wyników sportowych. Zbyt późno zdiagnozowana i powikłana jest zwykle
przyczyną przedwczesnej emerytury wierzchowca i ponoszenia dużych nakładów finansowych przez
hodowcę.